Sebze yatağı küçük bir alandır; bu yüzden her santimetreyi planlı kullanmak verimi doğrudan artırır. İyi bir ekim planı üç soruya cevap verir: Hangi bitki nereye, kaç tane ve hangisiyle yan yana?
Kare metre yöntemi
Yatağı 30×30 cm'lik karelere bölün ve her kareye, bitkinin büyüklüğüne göre belirli sayıda bitki ekin:
| Kare başına | Sebzeler |
|---|---|
| 1 bitki | Domates (destekli), biber, patlıcan, brokoli, lahana |
| 4 bitki | Marul, fesleğen, maydanoz, pazı |
| 9 bitki | Ispanak, soğan, sarımsak, pancar |
| 16 bitki | Havuç, turp, taze soğan |
Kabak gibi yayılan bitkiler 2–4 kare ister; onları yatağın köşesine dikip yatak dışına doğru yayılmalarına izin verin.
Uzunlar kuzeye, kısalar güneye
Domates, mısır ve sırık fasulye gibi uzun bitkileri yatağın kuzey kenarına dikin; böylece kısa bitkileri gölgede bırakmazlar. Güneye doğru giderek marul, havuç ve turp gibi alçak bitkilere geçin.
Birbirini seven sebzeler
- Domates + fesleğen: Klasik ikili; fesleğen domatesin yanında iyi gelişir ve hasat aynı döneme denk gelir.
- Havuç + soğan: Kök derinlikleri farklıdır, alanı birlikte verimli kullanırlar.
- Marul + turp: Turp hızlı biter; marul büyüdüğünde yer açılmış olur.
- Fasulye + mısır + kabak: “Üç kız kardeş” düzeni; mısır destek olur, fasulye azot bağlar, kabak toprağı örter.
Yan yana ekilmemesi önerilenler
- Fasulye ve bezelyeyi soğan–sarımsak ailesinin hemen yanına ekmeyin.
- Domates ve patatesi aynı yatağa koymayın; benzer hastalıklara yatkındırlar.
- Rezeneyi ayrı bir saksıda yetiştirin; çoğu sebzenin gelişimini yavaşlatır.
Örnek: 140×85 cm yatak planı (yaz)
- Kuzey sıra: 3 domates (destek çubuklu), aralarına 2 fesleğen
- Orta sıra: 2 biber, 1 patlıcan
- Güney sıra: 4 marul, 1 kare maydanoz, 1 kare havuç (16 tohum)
Ardışık ekimle hasadı uzatın
Marul, roka ve turp gibi hızlı sebzeleri tek seferde değil, 2–3 hafta arayla küçük partiler halinde ekin. Böylece aynı anda çok fazla ürün yerine sezon boyunca düzenli hasat alırsınız. Hangi ayda ne ekileceğini aylık ekim takvimimizde bulabilirsiniz.
